"Orkes
laat Brixton voortleef"
Die bekende
Brixtonse moord-en-roofeenheid van die polisie maak eersdaags toe.
Hoewel die gange en selle waarskynlik dan net skimme sal huisves, sal
die naam van die eenheid "voortleef" in die satiriese
folk-"orkes" wat in die Johannesburgse woonbuurt Brixton
wortel geskiet het. Pieter van Zyl het met die manne gesels.
"Ons
sal maar hul stemme laat voortpraat,"
lag Ockert (Moord) Greeff, die man op "tromme en brandewyn" in
die Brixton Moord & Roof-Orkes (BMR).
Oor
die beplande sluiting van die suksesvolle en omstrede polisie-eenheid
met dieselfde naam skerts Greeff, wat ook sy eie reklameonderneming het:
"Dit is vir ons baie snaaks dat die eenheid óns naamgenoot
is."
Supt.
Tinie van der Linden, waarnemende bevelvoerder van die Brixtonse
moord-en-roofeenheid, het self nog nooit die groep hoor sing nie, maar
skerts op sy beurt: "As ons dan wel toemaak, sal ons daai ouens
huur om (by die afskeid) te kom speel."
Die
Brixtonse moord-en-roofeenheid het die afgelope 35 jaar 'n heilige
ontsag by misdadigers ingeboesem, maar was ook omstrede weens gerugte
van marteling en ernstige menseregteskendings wat voorheen agter die
rooi baksteenmure plaasgevind het.
Puik
ondersoekwerk deur die eenheid het onder meer gelei tot die
inhegtenisneming en vonnis van die grootste reeksmoordenaar in
Suid-Afrika se misdaadgeskiedenis, die Wemmerpan-reeksmoordenaar, Cedric
Maake.
Komm.
Jackie Selebi, polisiehoof, het onlangs aangekondig dat die eenheid se
deure gaan sluit as deel van 'n herskikkingsprogram vir spesialiseenhede
van die polisie.
Oudbevelvoerders
van die eenheid het hul ongeloof en skok uitgespreek oor die
"verskriklike fout" om die eenheid te sluit.
"Soms
weet 'n mens nie vir wie jy die bangste moet wees nie - die polisie of
die misdadigers," is 'n geliefde sêding van Andries (Roof)
Bezuidenhout, die man op "lead vocals" en die
liriekeskrywer van die BMR-orkes.
"Ons
almal in die band was al slagoffers van misdaad in Brixton,"
vertel Greeff. "Ons het gedink die naam sal lekker klink vir ons band."
Maar dit was nie uit "samehorigheid en bewondering" dat hulle
die naam van die eenheid vir hul orkes gekies het nie.
Die
naam "Brixton-moord-en-roof"' is volgens hulle as kinders by
hulle "ingedril" - in hul grootwordjare het dit snags by hulle
gespook toe die TV-program Police File hulle "uit
verveeldheid" vasgenael laat sit het voor die kassie.
Insp.
Mary Martins-Engelbrecht, polisiewoordvoerder wat die groep al in die
TV-musiekprogram Geraas gehoor het, sê die boodskap van hul
musiek is "orraait", maar sy is bekommerd mense verbind die
groep met die polisie. "Dit kan sommige mense afsit."
Die
woonbuurt Brixton is nou al geruime tyd die lede van die groep se
vastrap- en lêplek. Bezuidenhout vat die geskiedkundige ruggraat van
die woongebied in 'n neutedop saam: "Dis hier waar genl. Smuts se
magte die stakers in 1922 'n gevoelige hou toegedien het. Maar die
game was nie fair nie - Smuts het vliegtuie gehad."
Greeff
en Bezuidenhout het einde verlede jaar besluit om lekker Afrikaanse
musiek te begin maak as 'n "ode" aan die woonbuurt.
"Die
band se roots is in Brixton, Johannesburg.
"Ons
hou van die plek oor die kreatiwiteit wat 'n mens in dié woonbuurt
sonder 'n enkele boom kry, oor die mense van verskillende klasse en
kulture en tale wat hier woon, oor die love-hate-verhouding wat
ons almal met ons gemeenskap het," sê Bezuidenhout.
In Brixton Dae
dig Bezuidenhout só oor die plek:
"Hoor
die seine van die Brixtontoring
Volg die ritme van die honde wat blaf
Bingo in Highstraat, junkies wat lag
Maar ons sit tevrede by die Abelarde en wag . . .
Hoor
die sirenes van een nul trippel een
Hoor die skote in Westbury klap
Die sente van 'n bedelaar, die rande van 'n pusher
Koop nie die vrede wat ons almal voor wag . . "
Bezuidenhoudt
is 'n navorser in sosiologie aan die Universiteit van die Witwatersrand.
"Dit is hier waar lefties en stokregses saamwoon, meestal in
vrede," verduidelilk hy sy bande met Brixton.
Die
"Ingelsman", Steve (Brixton ) Savage, die man op
"baskitaar, mondfluitjie en backing vocals", het later
sy "soutie"-stem bygevoeg.
Hy
moes maar tevrede wees met sy naam in die orkes ("Brixton").
Bezuidenhout het toe reeds die naam "Roof" gekies, omdat die
ander opsie - "Moord" - té erg was vir hom.
Maar
Greeff is heel tevrede om onder dié bloeddorstige naam in die groep
bekend te staan. Hy vertel hy het 'n veghond. "Maar die feit dat my
hond se naam Kaptein is, het ook niks te doen met die keuse van ons
band se naam nie."
Die
manne het al almal misdaad aan die lyf gevoel. Greeff was vanjaar 'n
slagoffer van 'n gewapende roof in Brixton. "Hulle breek so
kwartaalliks in by my."
Bezuidenhout
se motor is voor sy huis gesteel, maar is later deur die
"spietkops" voor die Abelard Sanction, 'n drinkplek naby sy
huis, gekry.
By
Savage is al twee keer ingebreek. "Elke keer vat hulle dit wat
hulle voorheen nie weggedra het nie." Savage is 'n geoloog wat ook
sy eie ateljee tuis het om musiek op te neem. "Die rekenaar met ons
songs op is ook nou die dag uit my huis gesteel," sug hy.
In
hul enigste Engelse lied, City of Gold and Guns, maak
Bezuidenhout die stem dik oor misdaad:
". . . Gun in your back,
A knife to your throat
Suburb or township
We're all in the same boat
Blame it on apartheid . . .
In the city of gold and guns
Of Gold and Guns."
En
nou maak die Brixtonse moord-en-roof-eenheid toe. "Ons moet maar
sien of dit 'n verskil gaan maak aan die misdaadsituasie," sê
Greeff. Anders as wat in polisiekringe gemeen word, weet hy nie of
misdaad nou ewe skielik daar die hoogte gaan inskiet nie.
Die
sluiting van die eenheid hang volgens Van der Linden soos 'n swaard oor
die koppe van die speurders daar.
Intussen
speel die BMR-orkes nog mense se litte los in Brixton en hoop om die een
of ander tyd hul musikale filosofie op CD te kry vir hul aanhangers.
